Serazat, 2 Ocak 2002
Alpay Durduran
HAMAMBÖCÜSÜ GEREK
HAMAMBÖCÜSÜ GEREK
Klerides, Denktaş’tan kayıp kişiler konusunda yardım istedi ve Denktaş da yardım sözü verdi. Kayıp kişiler konusu Kıbrıslılar’ın utanç duymaları gereken bir konudur. Nasıl olup da insanlar kaybedilmiş ve haklarında bugüne kadar bilgi alınması engellenmiştir? Halk bunu nasıl sineye çekmiş, diğer toplumdan insanların kaybedilmesine ses çıkarmamıştır? Nasıl olup da bunu konu eden insanların sayısı çok az olmuştur?
İnsanlık özellikle savaş zamanlarındaki suçlara karşı çok zor hukuk yaratmıştır. Anayasa görüşmeleri sırasında sıkı yönetim ve savaş halinde hak özgürlükleri belirlemek gerektiğinde milletvekillerini sınamıştım. Dehşetle savaşta da hukuk mu olur diyecek kadar insanlıktan uzak bir tutumda idiler. Bu beni çok düşündürmüştü. Anayasaya hakları yazsak da bu kafada milletvekilleri olduktan sonra dikkate alan olur muydu? Gene de hakları koruyan, anayasa mahkemesinin denetimini koruyan ve kısıtlanamayacak hakları belirleyen bir madde konulmuştu.
Aradan bu kadar zaman geçti. Şimdi anayasada böyle maddeler olduğunu hatırlattığımda kimsenin tüyünün kıbırdamadığını görüyorum. Özellikle memurların yani asker ve sivil ricalin yaptıklarından dolayı hesap vermemekte olmaları ve dava kazanan mağdurların devletçe tazmin edilmemeleri ve dönüp bu işleri yapanlara ödettirmemeleri nedeniyle anayasa kuralları da önem taşımamaktadır.
Savaşta silahsız insanların, silahını teslim eden askerlerin ve sivillerin zarar görmemesinin orumlusu olan hükümetlere hesap sorulacağı Cenevre konvansiyonlarında vardır. Bu konvansiyonlar da Kıbrıs’taki taraflar tarafından onaylanmıştır. Ancak konvansiyonlara kulak asılmamıştır. Konvansiyonun yapma dedikleri yapılmış, yap dedikleri yapılmamıştır. Bunlr hakkında bir mahkeme de kurulmamıştır. Ancak bu yapılanlar sonucunda kazanç sağlanmaması için sonuçları tanınmamıştır.
İnsanlar sivil oldukları halde sadece öteki toplumdan olduğu için öldürülmüş ve saklanmıştır. Bunların bazıları savaş yokken, iki toplum arasında terör eylemleri varken, bazıları savaş sırasında ve bazıları da ateşkes ilan edildikten sonra öldürülmüşlerdir. Öldürenlerin bazıları sivil, bazıları askerdi. Birinin bir maksatla git öldür demedikleri kişiler tarafından öldürülenler de olmuştur.
Bazı insanlar fırsattan istifade sevmedikleri bazı insanları öldürmüşler, bazı insanlar da kendisine öldür diyenin öldürme emri verme yetkisi olmadığını sormadan insan öldürmüşlerdir.
Kendi kendine insan öldürme hakkı verenler olmuştur.
İnsanlar evlerinden atılmış, geri dönmelerine izin verilmemiş, mallarına el konulmuş ve bazılarının mallarına el konulması için ölümü beklenmiştir. Hala daha ölsün de malını alalım diye beklenenler var. Bekleyen makbul, ölmek üzere olan ise kurban!
Bu durum artık değişmeli ve kayıplar sorunu çözülmelidir. Yakında bir andlaşma var derken bazı insanların öldürülüp gizlenmesinin devamı olamaz. Masaya otururken bunlar serbest dolaşım olacak bir çözümü nasıl imzalayabilirler ki!
Denktaş olumlu bir tavır takınmış. İnşaallah öyledir. Bu hafta kayıp ailelerini de hatırlayıp görüşmüş. Şehit ve hadise kurbanı ailelerini hep kullanmış, kayıpları ise ağzına almamaya önem vermişti. Kayıp şahıslar olduğunu hatırlamak istememiş, Rum kayıpların akıbetlerinin sorgulanmaması için konuyu ört bas etmek istemiştir. Ancak konu artık deşilmek zorundadır. Televizyona çıkıp mücahitler öldürüp sakladı dediğini şimdi hatırlayacak olan olur. Bunlar ortaya çıkarılacak mı? Mücahitlerin dosyası temizlecek mi? Yoksa Denktaş’ın dediği gibi geçmişte acı çektiklerinden dolayı ilk fırsatta intikam alma hakları mı vardı? Bunlar açıklık kazanacak ve bir daha kimsenin insanları öldürüp saklamaya kalmayacağı bir temizlik olacak mı? Beklenen budur. Defterler açılmalı ve bir daha kimse böyle işler yaparsa gizli kalmayacağını öğrenmelidir.
Denktaş’ın istediği gibi sorumlular ortaya çıkmayackasa gelecekte de benzer olaylar olabileceği kanısı devam edecektir.
İnsanlar, artık savaşta da hukuk olduğunu öğrenmeli ve yapılanların yanlarına kar kalmayacağına inanmalıdırlar.
Temizlemek için hamamböcüsü gerek.